ضمن عرض خوش آمد گویی و سپاس فراوان از انتخاب اين وبلاگ جهت مطالعه و آرزوي رضايتمندي شما از مطالب آن ، اين وبلاگ در چهار بخش جهت به اشتراك گذاشتن اطلاعات عمراني و در مسير ارتقاء هر چه بهتر و بيشتر سطح دانش تئوري و عملي مهندسان در پنج بخش ، طراحي و به روز رساني مي گردد كه عناوين آن عبارتند از :

۱-عمران،عمومي  2-راه و ترابري  3-مديريت و كنترل پروژه  4-زلزله و مهندسي زلزله   5-معماري

و اميد است موجبات رضايتمندي شما را فراهم آورد. 

چرا که تنها آخرين مطالب ارسالی در صفحه اول قابل مشاهده است .

   همچنين درخواست دارم با نظراتتان ما را ياري نماييد .

                                                                   با تشكر فراوان

                                                               اميرحسين طاهري فر

نوشته شده توسط امير حسين طاهري فر در پنجشنبه 15 اردیبهشت1390 |

به گزارش سه نسل، مشکلی که طراحان با آن مواجه بودند این بود که در هنگ کنگ از سمت راست رانندگی می کنند و در چین از سمت چپ. برای حل این مشکل در وسط پل یک حلقه ایجاد کرده اند که مسیرها را در ورود به کشور دوم تعویض می کند.!! تصاویر را ببینید

نوشته شده توسط امير حسين طاهري فر در سه شنبه 12 اردیبهشت1391 |

فاجعه ای به نام بیمه زلزله

مهدی وجودی

دبیر جمعیت كاهش خطرات زلزله ایران

Info@Vojoudi.com

مقدمه

كشور ایران، سالهای متمادی است كه از پدیده­های طبیعی همچون زلزله و سیل متحمل خسارتهای بیشماری می­گردد و یكی از این پدیده­های طبیعی كه اخیرا مورد توجه خاص هم قرار می­گیرد، پدیده زمین­لرزه است. متاسفانه نگرش حاكم بر زلزله، قبول خسارت زا بودن آن است. بدین معنی كه هم مردم و هم دولت پذیرفته­اند كه زلزله می­كشد، خسارت می­زند، نابود می­كند. چنین نگرش ویران كننده­ای در جای جای زندگی ما، و نیز برنامه­ها و طرح­های ارائه شده از سوی دولت و ارگانهای ذیربط كاملا مشهود است. بسیاری از برنامه های جاری و دیدگاه­ها و سخنرانیهای مدیران و مسئولان، بدون كوچكترین توجهی به نظرات كارشناسان و متخصصان این وادی، فقط به بحث بعد از زلزله و جبران خسارت ایجاد شده توجه دارد.

بیمه زلزله یكی از مواردی است كه بدون كوچكترین مطالعه­ علمی نسبت به آن، در حال حاضر در كشور اعمال می­شود بدون اینكه به پیآمدهای شرایط حاكم بر آن توجه گردد. متاسفانه در مورد بیمه زلزله نیز دیدگاه فقط دیدگاه جبران خسارت می­باشد، بدون توجه به اینكه بیمه زلزله چقدر می­تواند در جهت اصلاح شرایط ساخت و ساز و تشویق به بهسازی لرزه ای مفید واقع شود.

شاید به جرات بتوان گفت كه یكی از مهمترین ابزارهای كشورهای توسعه یافته­ برای جبران و كاهش خسارتهای ناشی از زلزله، بیمه زلزله می­باشد. در چنین كشورها­یی بیمه زلزله، علاوه بر جبران خسارتهای ناشی از زمین­لرزه، به منظور تشویق در جهت ساخت و ساز صحیح و ایمن استفاده می­شود. با وجود این در كشور ایران با شرایط كنونی حاكم بر بیمه زلزله، این بیمه نه تنها نخواهد توانست جبران كننده خسارتهای مالی باشد، بلكه تهدیدی جدی بر ساخت و ساز صحیح خواهد بود. بدین معنی كه با شرایط حاضر، بیمه زلزله كشور را به سوی فاجعه­ای مضاعف می­كشاند. در مطلب حاضر با مقایسه وضعیت بیمه زلزله در كشورهای توسعه یافته و كشور ایران، به بررسی آسیبهای ناشی از چنین روندی خواهیم پرداخت و در نهایت جمع بندی و ارائه پیشنهاداتی در جهت اصلاح آن خواهیم داشت.

بیمه زلزله در سایر كشورها

بیمه زلزله در كشورهای زلزله خیز از جایگاه ویژه­ای برخوردار است و این كشورها توانسته­اند با مطالعات گسترده ریسك و خطر توسط متخصصان و مهندسان زلزله و سازه، قیمتهای واقع گرایانه و حقیقی برای نرخهای حق بیمه زلزله تعیین نموده و آن را در مسیر صحیح هدایت نمایند.

برای مثال در كشوری غیر از ایران، حق بیمه برای یك سازه حدود 10 درصد هزینه ایمن سازی آن برآورد می­شود. بدین ترتیب كه اگر هزینه ایمن سازی یك سازه 15 میلیون تومان باشد، حق بیمه­ای كه برای یكسال بیمه زلزله پرداخت می­شود، چیزی حدود یك میلیون و پانصد هزار تومان خواهد بود.

مالك هر ساختمان بر اساس اینكه ساختمان وی چقدر در مقابل زلزله آسیب پذیر است مجبور به پرداخت حق بیمه می­باشد و صاحبان سازه­های آسیب پذیر مسلما می­بایست مبلغ بیشتری پرداخت كنند. این به معنی استفاده صحیح از دست آوردهای علم مهندسی زلزله چه در مرحله برآورد خطر زلزله و چه در مرحله آسیب پذیری لرزه­ای می­باشد.

چندین روش مختلف برای برآورد آسیب پذیری سازه­ها وجود دارد ولی فرایند كلی آن عبارتست از تحلیل اینكه سازه در چه ساختگاهی ساخته شده و بطور كلی شتاب طراحی ساختگاه چقدر است، و در نهایت بررسی آسیب پذیری لرزه­ای كه شامل پارامترهای مختلفی از جمله نوع سازه، كیفیت ساخت، كیفیت اسناد نظارت، عمر سازه و سایر پارامترهای دخیل در عملكرد سازه در مقابل زلزله می­باشد.

در چنین نظام بیمه­ای، اینكه كجا ساخته­ایم و چگونه ساخته­ایم مهم است. و این یعنی تشویق مالكان به انتخاب دقیقتر ساختگاههای ایمن (با رعایت فاصله مناسب از گسل و دوری از مكانهای مستعد زمین­لغزش) و نیز دقت در انتخاب سازه­های مقاوم در برابر زلزله.

چنین قوانینی از طرف دیگر، باعث خواهد شد تا عموم مردم همواره با سوالات مهمی از جمله "ایا سازه من در مقابل زلزله ایمن است؟" روبرو شوند و این امر باعث خواهد شد تا اهمیت زلزله و خسارتهای ناشی از آن به صورت غیرمستقیم ( جدای از آموزشهای مستقیم ) در بطن جامعه وارد شود و مطمئنا تاثیر آن بیش از آموزشهای مستقیم بوده و در نهایت منجر به فرهنگ سازی در جهت ساخت و انتخاب سازه­های ایمن خواهد شد.

بیمه زلزله در ایران

جالب توجه است كه در كشور ایران بیمه­ای تحت عنوان بیمه زلزله نداریم، و زلزله به صورت زیر مجموعه­ای از بیمه آتش سوزی پوشش داده می­شود. شاید بهتر باشد قبل از نامگذاری بیمه آتش سوزی، توجه نماییم كه كدام یك از این پدیده­ها خسارت بیشتری در طول سالیان گذشته وارد نموده است. در آن صورت شاید بیمه آتش سوزی تحت مجموعه بیمه زلزله قرار می­گرفت.

در كشور ما، آنچنان ابتدایی با بیمه زلزله برخورد می­شود كه گویی زلزله امری بسیار دور از ذهن است و تاكنون خسارتی به كشور ما وارد نكرده است. قضیه بیمه اجباری زلزله در حالی مطرح می­شود كه بنیان علمی صنعت بیمه كشور در رابطه با بیمه زلزله بسیار سست بوده و اغلب شاهد اظهار نظرهایی كاملا اشتباه و غیرواقعی از سوی مسئولین ذیربط در این زمینه می­باشیم.

متاسفانه ما هرگز به این نكته توجه نكرده­ایم كه رسالت جبران كننده بودن بیمه زلزله، در اولویت دوم نسبت به تشویقی بودن آن قرار دارد. بعد از زلزله زرند كه گروه مهندسی جمعیت كاهش خطرات زلزله ایران، به این منطقه زلزله زده اعزام شده بود، شاهد بودیم كه بلافاصله شركتهای بیمه­ای بازاریابهای خود را به مناطق كمتر آسیب دیده فرستاده بودند تا از ترس و هراس ایجاد شده بین مردم استفاده كنند و بتوانند مشتریان بیشتری را جذب نمایند.

برای مثال، یكی از مغازه داران، محل كسب خود را كه یك سازه خشت و گلی بود به قیمت بسیار اندكی به مدت یك سال برای سقف خسارت 10 میلیون تومان بیمه كرده بود. جالب است بدانیم، سازه های خشت و گلی در تمام زلزله های گذشته امتحان خود را پس داده­اند و شاهد خسارتهای بیشمار جانی و مالی از سوی چنین سازه­هایی بوده­ایم. با این حال می­بینیم كه متولیان صنعت بیمه كشور بدون كوچكترین توجهی به هشدارهای صادر شده از سوی متخصصان امر زلزله، اقدام به بیمه نمودن سازه­ای می­نمایند كه محكوم به نابودی است و در این شرایط فرد بیمه كننده خوشحال از اینكه ملك خود را بیمه كرده است، از نوسازی این سازه با مسخره یاد می­كند.

این یك نمونه در مورد محل تجاری است و در مورد منازل مسكونی نیز دقیقا چنین روالی وجود دارد. یعنی فرد دیگر هیچگونه رغبتی در جهت ایمن سازی و بهسازی محل سكونت یا كسب خود نخواهد داشت!

ما در كشور ایران شاهد روالی مناسب و علمی در محاسبه حق بیمه ساختمانها نیستیم و در واقع در كشور ایران برخلاف سایر كشورهای زلزله خیز جهان عمل می­شود.

كیفیت سازه، یكی از مهمترین فاكتورها در تعیین نرخ بیمه زلزله می­باشد، در حالی كه در صنعت بیمه كشور، كیفیت ساختمان هیچ گونه تاثیری در نرخ حق بیمه پرداختی ندارد. بدین ترتیب كه در ایران فرقی نمیكند كه منزلتان خشت و گلی باشد یا بتن مسلح، روی شیب مستعد زمین لغزش باشد یا نه، بهر حال حق بیمه ای كه پرداخت می­كنید یكی خواهد بود. و این یكی از مهمترین آسیبهایی است كه شرایط كنونی بیمه زلزله بر كشور وارد می­كند یعنی سازه خوب با سازه بد هیچ تفاوتی ندارد.

پیشنهاد

مشاهده كردیم كه صنعت بیمه كشور در زمینه زلزله، برخلاف آنچه كه باید باشد، بسیار ضعیف بوده و مطالعات تخصصی بسیار اندكی در این زمینه انجام پذیرفته است. و بدلیل پیشنهاد بیمه زلزله از سوی شركتهای بیمه­ای بدون مطالعه صحیح باعث گردیده تا بیمه هیچ گونه حالت تشویقی در جهت ایمن سازی و بهسازی ساختمانها نداشته باشد. از سوی دیگر این مطلب كه ایا با چنین نرخهای بیمه و بدون مطالعات ریسك و خطر در زمینه زلزله شركتهای بیمه­ای خواهند توانست خسارت ایجاد شده را جبران كنند خود جای بسی تامل دارد.

آنچه كه از نظر متخصصان زلزله كشور در شرایط كنونی الزامی به نظر می­رسد، انجام هر چه سریعتر مطالعات تخصصی مهندسی و مدیریتی بنیادی و گسترده در زمینه بیمه زلزله در كشور است تا شرایط كنونی چنین بیمه­ای كه مطمئنا با گسترده شدن آن، كشور را به سوی فاجعه­ای مضاعف خواهد كشاند اصلاح گردد. مطمئنا نیاز اجرایی طرحهایی همچون بیمه اجباری زلزله، شناخت كامل موضوع و شرایط حاكم بر ایران و از سوی دیگر واقعی كردن نرخ بیمه­ها و نیز استفاده از متخصصان كشور در جهت برآورد سریع آسیب پذیری سازه ها می­باشد.

اگر تمام تفكر شركتهای بیمه­ای، بر اساس نظام مالی و حداكثر سود می­باشد و نیازی به سرمایه گذاری در جهت مطالعات اساسی در این زمینه نمی­بینند، نگرش سازمانهای غیردولتی و تخصصی در زمینه زلزله، حفظ جان انسانها است. لذا سازمانهای غیردولتی اجازه نخواهند داد تا جان انسانها، قربانی ندانم كاری و عدم علم كافی مدیران گردد. ایا وقت آن نرسیده كه ساختارهای حیاتی كنترل سازه­ها با همكاری و همیاری تمام گروههای درگیر در این امر بتواند از تمام امكانات موجود استفاده نموده و ساختاری نظام مند و اصولی به مباحثی همچون بیمه زلزله بدهد؟

منبع :

http://www.vojoudi.com/index_f.htm

نوشته شده توسط امير حسين طاهري فر در جمعه 30 دی1390 |